این راهنما یک برنامه تغذیه دقیق و مرحله بهمرحله برای کشت توتفرنگی گلخانهای در سیستم هیدروپونیک با تخت پشم سنگ (روکول) میدهد. توتفرنگی نسبت به گوجهفرنگی به EC حساستر و به ریشههای تهویه و زهکشی مناسبتر نیاز دارد.
- محلول اشباع اولیه: EC = 1.5 – 1.8 mS/cm | pH = 5.5 – 5.8
- زمان خیساندن: ۲۴ ساعت پیش از نشا کاری کافی است
- توتفرنگی نسبت به گوجه به EC بالا حساستر است؛ اشباع باید بیشتر از ۲.۰ باشد
| ای |
هدفگیری |
| ای سی |
۱.۵ تا ۱.۸ میلیزیمنس بر سانتیمتر |
| pH بالاتر |
۵.۵ – ۵.۸ |
| دمای آب |
۱۸ – ۲۰ درجه سانتیگراد |
۲. مراحل رشد و شهرهای کلی EC و pH
| مرحله رشد |
مدتکس |
EC (میلی زیمنس بر سانتیمتر) |
پی اچ |
تعداد آبیاری در روز |
| استقرار نشاء / ریشهزایی |
هفته ۰–۲ |
۱.۰ – ۱.۲ |
۵.۸ – ۶.۰ |
۳–۴ بار |
| رشد رویشی (تاج و برگ) |
هفته ۲ تا ۵ |
۱.۳ – ۱.۶ |
۵.۸ – ۶.۰ |
۴–۶ بار |
| القای گلانگیزی |
هفته ۵–۷ |
۱.۶ – ۱.۸ |
۵.۸ – ۶.۲ |
۵–۷ بار |
| آت |
هفته ۷–۹ |
۱.۸ – ۲.۰ |
۵.۸ – ۶.۲ |
۶–۸ بار |
| میوه دهی و بردی |
هفته ۹ به بعد |
۱.۸ – ۲.۲ |
۵.۸ – ۶.۲ |
۸–۱۰ بار |
| گرمای تابستان / تنش دمایی |
در صورت نیاز |
۱.۴ – ۱.۶ (کاهش موقت) |
۵.۸ – ۶.۰ |
افزایش تعداد دفعات |
نکته مهم: گوجهفرنگی، EC مصرفی توتفرنگی معمولاً پایینتر است (حداک معمولاً حدود ۲.۲ mS/cm). EC بالاتر از ۲.۵ میتواند ریشه و کیفیت میوه را بهشدت کاهش دهد. EC زهکش باید ۱۰–۲۰٪ بالاتر از ورودی EC باشد.
۳. فرمول محلول غذایی (بر اساس سهام A و سهام B استاندارد)
عناصر پرمصرف (Macronutrients) – هدف نهایی در محلول کار (ppm / mg/L)
| انا |
رشد رویشی |
آت |
میوهدهی |
| نیتروژن کل (N) |
۹۰ – ۱۰ |
۸۰ – ۱۰۰ |
۷۰ – ۹۰ |
| ارزان (پ) |
۵۰ |
۴۵ – ۵۵ |
۵۰ – ۶۰ |
| سرعت (ک) |
۱۲۰ – ۱۴۰ |
۱۶۰ تا ۱۸۰ |
۲۰۰ – ۲۳۰ |
| کلسیم (XI) |
۱۲۰ – ۱۴۰ |
۱۴۰ – ۱۶۰ |
۱۵۰ – ۱۷۰ |
| های (میلی گرم) |
۳۰ – ۴۰ |
۴۵ (یا: ۴۵) |
۴۵ – ۵۰ |
| زرد (س) |
۵۰ |
۵۰ – ۶۰ |
۶۰ – ۷۰ |
عناصر کممصرف (Micronutrients) – ثابت در تمام مراحل (ppm)
| انا |
مقدار |
| آهن (آهن – کلات شده) |
۱.۵ – ۲.۰ |
| نرخ (منیزیم) |
۰.۴ – ۰.۶ |
| روی (Zn) |
۰.۲ – ۰.۴ |
| بور (ب) |
۰.۲ – ۰.۴ |
| مس (Cu) |
۰.۰۳ – ۰.۰۵ |
| مولیبدن (مو) |
۰.۰۳ – ۰.۰۵ |
نسبت پتاسیم: کلسیم : منیزیم
- در مرحله رویشی: هماهنگی نسبی بین کلسیم و پتاسیم برای رشد تاج و برگ سالم
- در مرحله میوهدهی: افزایش نسبی پتاسیم برای شیرینی، رنگ و میوه ماندگاری (نسبت K :Ca حدود ۱.۴ :1 تا ۱.۶ :1 )
- کلسیم کافی برای مصرف نرمی و پوسیدگی میوه (نرم کننده میوه) ضروری است
۴. جدول هفتگی کامل (از نشاء تا پایان برداشت – ۱۴ هفته، کشت تکمحصولی)
| سال |
بیبیسی |
EC (میلی زیمنس بر سانتیمتر) |
پی اچ |
نیتروژن (ppm) |
کلوین (پیپیام) |
کلسیم (ppm) |
تعداد آبیاری/روز |
| ۱ |
ریسک نشا |
۱.۰ |
۵.۸ |
۷۰ |
۱۰۰ |
۹۰ |
۳ |
| ۲ |
ریشهزایی |
۱.۲ |
۵.۸ |
۸۰ |
۱۰۱ |
۱۰۰ |
۴ |
| ۳ |
رشد رویشی |
۱.۴ |
۶.۰ |
۹۰ |
۱۲۰ |
۱۲۰ |
۴ |
| ۴ |
رشد رویشی |
۱.۵ |
۶.۰ |
۹۵ |
۱۳۰ |
۱۳۰ |
۵ |
| ۵ |
رشد رویشی/تاج |
۱.۶ |
۶.۰ |
۱۰۰ |
۱۴۰ |
۱۳۵ |
۵ |
| ۶ |
القای گلانگیزی |
۱.۷ |
۶.۰ |
۹۵ |
۱۵۰ |
۱۴۰ |
۶ |
| ۷ |
القای گلانگیزی |
۱.۸ |
۶.۰ |
۹۰ |
۱۰۰ |
۱۴۵ |
۶ |
| ۸ |
آت |
۱.۸ |
۶.۰ |
۸۵ |
۱۷۰ |
۱۵۰ |
۷ |
| ۹ |
گلدهی/میوه تشکیل |
۱.۹ |
۶.۰ |
۸۰ |
۱۸۰ |
۱۵۵ |
۷ |
| ۱۰ |
میوه |
۲.۰ |
۶.۰ |
۷۵ |
۱۹۰ |
۱۰۰ |
۸ |
| ۱۱ |
رسیدن میوه/برداشت اول |
۲.۰ |
۶.۰ |
۷۵ |
۲۰۰ |
۱۶۵ |
۸ |
| ۱۲ |
باردهی کامل |
۲.۱ |
۶.۰ |
۷۰ |
۲۱۰ |
۱۶۵ |
۹ |
| ۱۳ |
باردهی کامل |
۲.۱ |
۶.۰ |
۷۰ |
۲۰ |
۱۷۰ |
۹ |
| ۱۴ |
نهایی |
۲.۰ |
۶.۰ |
۶۵ |
۲۰۰ |
۱۰۰ |
۸ |
عدد «تعداد آبیاری در روز» به دما، نور و اندازه بلوک روکول بستگی دارد. توتفرنگی نسبت به گوجه به آبیاریهای کوتاه و مکرر بهتر پاسخ میدهد تا آبیاریهای حجیم و کمتعداد.
۵. نکات کنترلی و مدیریتی مهم مخصوص توتفرنگی
دما و محلول
- دمای محلول غذایی: ۱۸–۲۰ درجه سانتیگراد (ریشه توتفرنگی به بالای ۲۴ درجه بسیار حساس است)
- محلول (DO): حداقل ۶ mg/L؛ توتفرنگی نسبت به شناسایی ریشه (Root Asphy) بسیار حساستر از گوجه است
درصد زهکش (زهکشی / رواناب)
- در مراحل اولیه: ۱۵–۲۰٪ زهکش
- در دوره باردهی و روزهای گرم: ۲۵–۳۰٪ زهکش برای جلوگیری از تجمع نمک در تاج بوته
آبشویی دوره های (Flushing)
- هر ۷–۱۰ روز یکبار با آب خالص (EC زیر ۰.۴) تخته شود، چون توتفرنگی نسبت به تجمع نمک حساستر از گوجهفرنگی است.
pH کنترل
- محدوده ایدهآل: ۵.۸ – ۶.۲
- pH بالای ۶.۵ باعث کاهش شدید جذب و روی میشود (علامت رایج: زردی برگهای جوان تاج)
- pH پایینتر از ۵.۵ باعث ایجاد اختلال در جذب کلسیم و منیزیم میشود
نور و فتوپریود (نکته تکمیلی، نه تغذیهای)
- توتفرنگی به شدت به طول روز حساس است. ارقام روزکوتاه برای گلانگیزی نیاز به کاهش نور روزانه دارند که باید با برنامه غذایی هماهنگ شود.
۶. علائم رایج عناصر (راهنمای عیبیابی سریع)
| علامت |
باستان |
| زردی یکنواخت برگهای پایین |
نو |
| حاشیه برگ قهوهای و سوخته (Leaf Scorch) |
شتاب یا ای سی بالا |
| میوه نرم و کوچک با ماندگاری پایین |
کلسیم |
| رگبرگ سبز و بینرگبرگ زرد در برگهای جوان |
آن |
| کوتولگی و برگ تیره سبز مایل به بنفش |
ها |
| لبه برگ بالا آمده و شیکننده |
بور |
| نکروز نوک برگهای جوان تاج |
کلسیم (اغلب به دلیل رطوبت پایین یا آبیاری نامنظم، نه فقط واقعی است) |
جمع آوری
توتفرنگی نسبت به گوجهفرنگی به EC پایینتر، ریشه خنکتر، و زهکش/آبشویی مکرر نیاز دارد. نکته کلیدی موفقیت، جلوگیری از تجمع نمک در تاج بوته و حفظ یکنواخت کرم روکول است، زیرا نوسان رطوبتاً روی کیفیت و ماندگاری میوه اثر میگذارد. برنامه جامع گوجهفرنگی، این اعداد شروع علمی و معتبر هستند و توصیه میشود با تحلیل آب منبع و مشاهده مستقیم بوتهها در گلخانه خود، تنظیم نهایی را انجام دهید.